Tuesday, July 14, 2026

पशुओं में रक्तवंश संरक्षण (Bloodline Preservation) क्या है?

भारत की देशी गायों के मूल रक्तवंश का संरक्षण भविष्य की पीढ़ियों के लिए क्यों आवश्यक है?

भारत विश्व की सबसे प्राचीन और मूल्यवान देशी गायों की नस्लों का घर है। प्रत्येक नस्ल अपने भीतर सदियों से विकसित हुई विशिष्ट आनुवंशिक विशेषताओं (Genetic Characteristics) को संजोए हुए है। यही रक्तवंश (Bloodline) केवल एक वंशावली नहीं, बल्कि भारत की कृषि परंपरा, जैव विविधता, संस्कृति और विरासत का जीवंत प्रमाण है।

आज अनियंत्रित संकरण (Crossbreeding), बदलती कृषि पद्धतियों और देशी नस्लों के प्रति घटती जागरूकता के कारण अनेक मूल भारतीय नस्लों के रक्तवंश खतरे में हैं।

रक्तवंश संरक्षण का अर्थ गायों को बदलना नहीं है, बल्कि उनकी मूल पहचान, प्राकृतिक विशेषताओं और आनुवंशिक विरासत को आने वाली पीढ़ियों के लिए सुरक्षित रखना है।

रक्तवंश (Bloodline) क्या होता है?

रक्तवंश वह आनुवंशिक विरासत है जो एक पीढ़ी से दूसरी पीढ़ी तक प्राकृतिक रूप से स्थानांतरित होती है।

प्रत्येक देशी गाय की नस्ल में कुछ विशिष्ट गुण होते हैं, जैसे—

शारीरिक बनावट
ऊँचाई और आकार
स्थानीय जलवायु के अनुसार अनुकूलन क्षमता
रोग प्रतिरोधक क्षमता
शांत स्वभाव
दूध की गुणवत्ता
प्राकृतिक परिस्थितियों में जीवित रहने की क्षमता

ये सभी गुण अनेक पीढ़ियों के प्राकृतिक विकास का परिणाम हैं और किसी भी नस्ल की वास्तविक पहचान बनाते हैं।

यदि मूल रक्तवंश समाप्त हो जाए, तो उसे दोबारा स्थापित करना अत्यंत कठिन हो जाता है।

देशी रक्तवंश का संरक्षण क्यों आवश्यक है?

भारत में 40 से अधिक मान्यता प्राप्त देशी गायों की नस्लें हैं।

हर नस्ल अपने क्षेत्र की जलवायु, भौगोलिक परिस्थितियों और प्राकृतिक संसाधनों के अनुसार विकसित हुई है।

उदाहरण के लिए—

🐄 पुंगनूर गाय – आंध्र प्रदेश की विशेष देशी नस्ल।

🐄 गिर गाय – पश्चिम भारत की प्रसिद्ध देशी नस्ल।

🐄 ओंगोल गाय – अपनी शक्ति और अनुकूलन क्षमता के कारण विश्वभर में प्रसिद्ध।

🐄 वेचूर गाय – विश्व की सबसे छोटी देशी गायों में से एक।

प्रत्येक नस्ल भारत की प्राकृतिक और आनुवंशिक धरोहर का अनमोल हिस्सा है।

इन रक्तवंशों का संरक्षण भारत की जैव विविधता की रक्षा करना है।

अनियंत्रित संकरण से होने वाला खतरा

आधुनिक पशुपालन में कई स्थानों पर संकरण (Crossbreeding) को बढ़ावा मिला है।

यद्यपि कुछ परिस्थितियों में संकरण का उपयोग विशेष उद्देश्यों के लिए किया जाता है, लेकिन अनियंत्रित संकरण के कारण शुद्ध देशी रक्तवंश धीरे-धीरे समाप्त हो सकते हैं।

जब मूल रक्तवंश समाप्त हो जाता है, तब उसके साथ उसकी विशिष्ट आनुवंशिक विशेषताएँ भी हमेशा के लिए खो सकती हैं।

इसी कारण देशी रक्तवंशों का संरक्षण आज पहले से कहीं अधिक महत्वपूर्ण हो गया है।

रक्तवंश संरक्षण एक वैज्ञानिक प्रक्रिया है

रक्तवंश संरक्षण एक सुव्यवस्थित और वैज्ञानिक प्रक्रिया है।

इसमें शोधकर्ता निम्न बातों का अध्ययन करते हैं—

वंशावली (Family Lineage)
शारीरिक विशेषताएँ
नस्ल के मानक
स्वास्थ्य संबंधी अभिलेख
कई पीढ़ियों का विकास

जिम्मेदार प्रजनन (Responsible Breeding) का उद्देश्य मूल आनुवंशिक पहचान को सुरक्षित रखना और अनावश्यक आनुवंशिक परिवर्तन से बचाना है।

इसका उद्देश्य परिवर्तन नहीं, बल्कि संरक्षण है।

भविष्य की पीढ़ियों के लिए शुद्ध रक्तवंश क्यों आवश्यक हैं?

हर देशी नस्ल अपने भीतर मूल्यवान आनुवंशिक संसाधन समेटे हुए है।

ये भविष्य में महत्वपूर्ण भूमिका निभा सकते हैं—

जैव विविधता संरक्षण
सतत पशुपालन
जलवायु परिवर्तन के प्रति अनुकूलता
कृषि अनुसंधान
भारत की पारंपरिक पशुधन विरासत का संरक्षण

आज जिन रक्तवंशों को हम सुरक्षित रखेंगे, वही भविष्य के शोधकर्ताओं और आने वाली पीढ़ियों के लिए अमूल्य धरोहर बनेंगे।

एक बार खो जाने के बाद इन्हें पुनः प्राप्त करना लगभग असंभव हो जाता है।

देशी रक्तवंश संरक्षण में नाडीपति गोशाला का योगदान

डॉ. पी. कृष्णम राजू पिछले 18 वर्षों से अधिक समय से देशी गायों के संरक्षण और अनुसंधान के लिए समर्पित हैं।

नाडीपति गोशाला का एक प्रमुख उद्देश्य भारत की देशी गायों, विशेष रूप से पुंगनूर नस्ल के मूल रक्तवंश को सुरक्षित रखना और उसकी प्राकृतिक विशेषताओं को संरक्षित करना है।

प्राकृतिक चयन आधारित प्रजनन (Natural Selective Breeding), निरंतर वैज्ञानिक अध्ययन और कई पीढ़ियों के अनुसंधान के माध्यम से नाडीपति गोशाला देशी गायों की मूल आनुवंशिक पहचान को सुरक्षित रखते हुए आधुनिक परिवारों के लिए उपयुक्त छोटे आकार की देशी गायों का विकास कर रही है।

वर्तमान में नाडीपति गोशाला में संरक्षण एवं अनुसंधान के अंतर्गत—

नाडीपति मिनिएचर गायें
नाडीपति माइक्रो मिनिएचर गायें
नाडीपति नैनो गायें
मूल पुंगनूर रक्तवंश की गायें

इन सभी का संरक्षण वर्षों के वैज्ञानिक अध्ययन और भारतीय देशी गौवंश के प्रति समर्पण का परिणाम है।

रक्तवंश संरक्षण – सतत कृषि की मजबूत नींव

स्वस्थ देशी रक्तवंश मजबूत ग्रामीण जीवन और कृषि व्यवस्था का आधार हैं।

देशी गायों का संरक्षण—

जैव विविधता को सुरक्षित रखता है।
पारंपरिक कृषि ज्ञान को संरक्षित करता है।
स्थानीय परिस्थितियों के अनुरूप देशी गौवंश को बचाता है।
सतत कृषि को मजबूत बनाता है।
भारत की पशुधन विरासत को सुरक्षित रखता है।

हर सुरक्षित रक्तवंश भविष्य की कृषि के लिए एक अमूल्य निवेश है।

यह केवल शोधकर्ताओं की जिम्मेदारी नहीं है

देशी रक्तवंशों का संरक्षण केवल वैज्ञानिकों या शोधकर्ताओं का कार्य नहीं है।

किसान, गौशालाएँ, पशुपालक और समाज का प्रत्येक व्यक्ति इसमें महत्वपूर्ण भूमिका निभा सकता है।

देशी गायों के बारे में जागरूकता फैलाकर, गौशालाओं का समर्थन करके और संरक्षण कार्यों में भाग लेकर हम सभी इस अभियान का हिस्सा बन सकते हैं।

निष्कर्ष

हर देशी गाय अपने रक्तवंश में अनेक पीढ़ियों का इतिहास समेटे हुए है।

इन रक्तवंशों का संरक्षण भारत की जैव विविधता, पारंपरिक ज्ञान और कृषि विरासत की रक्षा करना है।

डॉ. पी. कृष्णम राजू के 18 वर्षों से अधिक समय के अनुसंधान तथा नाडीपति गोशाला के संरक्षण प्रयास देशी गायों के मूल रक्तवंश को सुरक्षित रखने और आने वाली पीढ़ियों तक पहुँचाने के लिए निरंतर कार्य कर रहे हैं।

जब हम किसी देशी गाय के रक्तवंश का संरक्षण करते हैं, तब हम केवल एक नस्ल को नहीं, बल्कि भारत की जीवंत विरासत, संस्कृति और कृषि इतिहास को भी सुरक्षित रखते हैं।

संपर्क करें

डॉ. पी. कृष्णम राजू – नाडीपति कैटल्स

📍 NADIPATHY GOSHALA
Yenkathala, Mominpet Mandal, Vikarabad District, Telangana, India – 501202

📞 +91 88850 11323

📞 +91 88860 11320

📞 +91 88850 11322

📞 +91 94910 23454

🌐 वेबसाइट: www.minicows.co.in

📧 ईमेल: punganurcowskkd@gmail.com

What Is Bloodline Preservation in Cattle?

Why Protecting Indigenous Cattle Bloodlines Matters for Future Generations

India is home to some of the world's oldest and most valuable indigenous cattle breeds. Each breed carries unique genetic characteristics that have evolved naturally over hundreds of years. These bloodlines are more than just family trees—they are living records of India's agricultural history, biodiversity, and cultural heritage.

Today, many indigenous cattle breeds face challenges due to crossbreeding, changing farming practices, and declining awareness. Preserving original bloodlines has become one of the most important responsibilities for cattle conservationists and researchers.

Bloodline preservation is not about changing cattle—it is about protecting their original identity for future generations.

What Is a Bloodline?

A bloodline refers to the genetic lineage passed from one generation of cattle to the next.

Every indigenous breed has unique inherited characteristics such as:

Physical appearance
Body size
Natural adaptability
Disease resistance
Temperament
Milk quality
Ability to thrive in local climates

These characteristics develop naturally over many generations and define the identity of a breed.

Once original bloodlines are lost through uncontrolled crossbreeding, they are extremely difficult to restore.

Why Are Indigenous Bloodlines Important?

India has more than forty recognized indigenous cattle breeds, each adapted to different geographical regions.

For example:

Punganur cattle adapted to the dry regions of Andhra Pradesh.
Gir cattle became well known in western India.
Ongole cattle earned international recognition for their strength and adaptability.
Vechur cattle became famous as one of the world's smallest indigenous breeds.

Every breed represents centuries of natural selection and local adaptation.

Protecting these bloodlines helps preserve India's priceless genetic diversity.

The Threat of Uncontrolled Crossbreeding

Modern livestock production has encouraged crossbreeding in many places.

While crossbreeding may sometimes be used for specific agricultural goals, uncontrolled or indiscriminate crossbreeding can gradually reduce the number of pure indigenous bloodlines.

As original bloodlines disappear, valuable genetic characteristics may also be lost forever.

This makes conservation programs increasingly important.

Bloodline Preservation Is Scientific Conservation

Preserving bloodlines is a careful and scientific process.

Researchers study:

Family lineage
Physical characteristics
Breed standards
Health records
Successive generations

Responsible breeding programs aim to maintain the original genetic identity of indigenous breeds while avoiding unnecessary genetic dilution.

The objective is conservation—not modification.

Why Future Generations Need Pure Bloodlines

Every indigenous breed contains valuable genetic resources.

These may contribute to:

Biodiversity conservation
Sustainable livestock management
Climate resilience
Agricultural research
Preservation of traditional livestock heritage

Future researchers and conservationists depend upon today's efforts to protect these original bloodlines.

Once lost, they cannot easily be recreated.

Nadipathy Goshala's Commitment to Bloodline Preservation

For more than 18 years, Dr. P. Krishnam Raju has dedicated himself to the conservation of indigenous cattle through long-term research and responsible breeding practices.

One of the major objectives at Nadipathy Goshala is preserving the original bloodlines of indigenous Indian cattle, especially the Punganur breed, while maintaining their unique inherited characteristics.

Through natural selective breeding, careful observation, and multi-generational research, efforts continue to protect authentic indigenous genetics while developing naturally compact cattle suited for modern families.

The conservation work includes:

Original Punganur bloodlines
Nadipathy Miniature Cows
Nadipathy Micro Miniature Cows
Nadipathy Nano Cows

These cattle represent years of careful research while respecting the natural characteristics of indigenous breeds.

Bloodline Preservation Supports Sustainable Agriculture

Healthy indigenous bloodlines contribute to stronger rural ecosystems.

Conserving native cattle helps:

Protect biodiversity
Preserve traditional farming knowledge
Maintain locally adapted livestock
Support sustainable agriculture
Strengthen India's livestock heritage

Every preserved bloodline becomes an investment in the future of agriculture.

A Responsibility Beyond Today

Bloodline preservation is not only the responsibility of researchers.

Farmers, cattle breeders, conservation organizations, and society all have important roles.

By supporting indigenous cattle conservation, visiting goshalas, and creating awareness, every individual can contribute to protecting India's native cattle heritage.

Conclusion

Every indigenous cow carries generations of history within its bloodline.

Protecting these bloodlines means preserving India's biodiversity, traditional knowledge, and agricultural heritage.

Through more than 18 years of research, Dr. P. Krishnam Raju and Nadipathy Goshala continue working toward conserving indigenous cattle and protecting their original bloodlines for future generations.

When we preserve an indigenous bloodline, we are not simply protecting cattle—we are safeguarding India's living heritage.

Visit Nadipathy Goshala

Dr. P. Krishnam Raju – Nadipathy Cattles

📍 NADIPATHY GOSHALA
GX43+GGJ, Yenkathala,
Mominpet Mandal,
Vikarabad District, Telangana, India – 501202

📞 +91 88850 11323

📞 +91 88860 11320

📞 +91 88850 11322

📞 +91 94910 23454

🌐 Website: www.minicows.co.in

📧 Email: punganurcowskkd@gmail.com

ఆవుల్లో రక్తసంబంధ పరిరక్షణ (Bloodline Preservation) అంటే ఏమిటి?

భారతీయ స్వదేశీ ఆవుల అసలు రక్తసంబంధాన్ని ఎందుకు కాపాడాలి?

భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అత్యంత పురాతనమైన, విలువైన స్వదేశీ ఆవుల జాతులకు నిలయంగా ఉంది. ప్రతి జాతికి శతాబ్దాలుగా సహజంగా అభివృద్ధి చెందిన ప్రత్యేకమైన జన్యు లక్షణాలు (Genetic Characteristics) ఉన్నాయి. ఈ రక్తసంబంధం (Bloodline) అనేది కేవలం ఒక కుటుంబ వంశవృక్షం మాత్రమే కాదు; అది భారతీయ వ్యవసాయ చరిత్ర, జీవ వైవిధ్యం, సంస్కృతి, వారసత్వానికి సజీవ నిదర్శనం.

నేటి కాలంలో నియంత్రణలేని సంకరజాతి (Crossbreeding), మారుతున్న వ్యవసాయ పద్ధతులు, స్వదేశీ జాతులపై అవగాహన తగ్గడం వంటి కారణాల వల్ల అనేక అసలు భారతీయ ఆవుల రక్తసంబంధాలు కనుమరుగయ్యే ప్రమాదంలో ఉన్నాయి.

రక్తసంబంధ పరిరక్షణ అంటే ఆవులను మార్చడం కాదు... వాటి అసలు స్వరూపాన్ని, వారసత్వాన్ని, భవిష్యత్ తరాల కోసం కాపాడడం.

రక్తసంబంధం (Bloodline) అంటే ఏమిటి?

ఒక ఆవు నుంచి దాని పిల్లలకు, ఆ పిల్లల నుంచి తరువాతి తరాలకు సహజంగా సంక్రమించే జన్యు వారసత్వాన్నే రక్తసంబంధం అంటారు.

ప్రతి స్వదేశీ జాతికి ప్రత్యేకంగా ఉండే లక్షణాలు:

శరీర నిర్మాణం
ఎత్తు, ఆకారం
సహజంగా వాతావరణానికి అలవాటు పడే గుణం
వ్యాధులను తట్టుకునే సామర్థ్యం
ప్రశాంతమైన స్వభావం
పాల నాణ్యత
స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా జీవించే సామర్థ్యం

ఈ లక్షణాలన్నీ అనేక తరాల సహజ అభివృద్ధి ఫలితంగా ఏర్పడతాయి.

ఒకసారి అసలు రక్తసంబంధం కోల్పోతే దానిని తిరిగి పొందడం చాలా కష్టమవుతుంది.

స్వదేశీ రక్తసంబంధాలు ఎందుకు అంత ముఖ్యమైనవి?

భారతదేశంలో 40కు పైగా గుర్తింపు పొందిన స్వదేశీ ఆవుల జాతులు ఉన్నాయి.

ప్రతి జాతి తన ప్రాంతానికి ప్రత్యేకమైన సహజ లక్షణాలను కలిగి ఉంది.

ఉదాహరణకు—

🐄 పుంగనూరు ఆవులు – ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రాంతానికి అనుకూలంగా అభివృద్ధి చెందాయి.

🐄 గిర్ ఆవులు – పశ్చిమ భారతదేశంలో ప్రసిద్ధి పొందాయి.

🐄 ఒంగోలు ఆవులు – బలమైన శరీర నిర్మాణం, అనుకూలతతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందాయి.

🐄 వెచూర్ ఆవులు – ప్రపంచంలోనే అతి చిన్న స్వదేశీ ఆవుల జాతుల్లో ఒకటిగా ప్రసిద్ధి చెందాయి.

ప్రతి జాతి శతాబ్దాల సహజ పరిణామ క్రమానికి ప్రతీక.

వాటి రక్తసంబంధాన్ని కాపాడటం అంటే భారతదేశపు అమూల్యమైన జన్యు సంపదను సంరక్షించడం.

నియంత్రణలేని సంకరజాతుల వల్ల ఏర్పడే ప్రమాదం

ఆధునిక పశుసంవర్ధక రంగంలో అనేక ప్రాంతాల్లో సంకరజాతుల పెంపకం పెరిగింది.

కొన్ని అవసరాల కోసం సంకరజాతి ఉపయోగపడినా, నియంత్రణ లేకుండా జరిగే సంకరజాతి పెంపకం వల్ల అసలు స్వదేశీ రక్తసంబంధాలు క్రమంగా తగ్గిపోతాయి.

ఒకసారి అసలు రక్తసంబంధం కనుమరుగైతే, దానితో పాటు విలువైన జన్యు లక్షణాలు కూడా శాశ్వతంగా కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంటుంది.

అందుకే రక్తసంబంధ పరిరక్షణ అత్యంత అవసరం.

రక్తసంబంధ పరిరక్షణ ఒక శాస్త్రీయ ప్రక్రియ

రక్తసంబంధాన్ని కాపాడడం అనేది చాలా జాగ్రత్తగా, శాస్త్రీయంగా నిర్వహించాల్సిన ప్రక్రియ.

దీనిలో పరిశోధకులు పరిశీలించేవి—

వంశవృక్షం
శరీర లక్షణాలు
జాతి ప్రమాణాలు
ఆరోగ్య వివరాలు
వరుస తరాల అభివృద్ధి

బాధ్యతాయుతమైన సంతానోత్పత్తి ద్వారా అసలు జాతి లక్షణాలను కాపాడుతూ, అనవసరమైన జన్యు మార్పులను నివారించడం ప్రధాన లక్ష్యం.

ఇది మార్పు కోసం కాదు... సంరక్షణ కోసం చేసే పరిశోధన.

భవిష్యత్ తరాలకు అసలు రక్తసంబంధం ఎందుకు అవసరం?

ప్రతి స్వదేశీ ఆవు జాతిలో విలువైన జన్యు సంపద దాగి ఉంటుంది.

అది భవిష్యత్తులో—

జీవ వైవిధ్య పరిరక్షణకు
సుస్థిర పశుసంవర్ధకానికి
వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే పరిశోధనలకు
వ్యవసాయ అభివృద్ధికి
భారతీయ పశు వారసత్వ పరిరక్షణకు

ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది.

ఈరోజు మనం కాపాడే రక్తసంబంధమే రేపటి తరాలకు అమూల్యమైన సంపద.

స్వదేశీ రక్తసంబంధ పరిరక్షణలో నాడీపతి గోశాల కృషి

డా. పి. కృష్ణం రాజు గారు గత 18 సంవత్సరాలకు పైగా స్వదేశీ ఆవులపై నిరంతర పరిశోధనలు చేస్తూ, వాటి అసలు రక్తసంబంధాలను పరిరక్షించే కార్యక్రమాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు.

నాడీపతి గోశాల ప్రధాన లక్ష్యాలలో ఒకటి భారతీయ స్వదేశీ ఆవుల అసలు రక్తసంబంధాలను, ముఖ్యంగా పుంగనూరు ఆవుల అసలు రక్తవంశాన్ని, భవిష్యత్ తరాలకు సురక్షితంగా అందించడం.

సహజ ఎంపిక ఆధారిత సంతానోత్పత్తి (Natural Selective Breeding), నిరంతర పరిశీలన, అనేక తరాల పరిశోధనల ద్వారా అసలు జన్యు లక్షణాలను కాపాడుతూ, నేటి కుటుంబాలకు అనువైన చిన్న పరిమాణంలోని స్వదేశీ ఆవులను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.

ప్రస్తుతం నాడీపతి గోశాలలో పరిరక్షణలో ఉన్నవి—

🐄 నాడీపతి మినియేచర్ ఆవులు

🐄 నాడీపతి మైక్రో మినియేచర్ ఆవులు

🐄 నాడీపతి నానో ఆవులు

🐄 అసలు పుంగనూరు రక్తసంబంధ ఆవులు

ఈ పరిశోధనలన్నీ భారతీయ స్వదేశీ ఆవుల సహజ లక్షణాలను గౌరవిస్తూ కొనసాగుతున్నాయి.

రక్తసంబంధ పరిరక్షణ – సుస్థిర వ్యవసాయానికి బలమైన పునాది

ఆరోగ్యకరమైన స్వదేశీ రక్తసంబంధాలు గ్రామీణ జీవనానికి బలాన్నిస్తాయి.

స్వదేశీ ఆవుల పరిరక్షణ ద్వారా—

జీవ వైవిధ్యం కాపాడబడుతుంది.
సంప్రదాయ వ్యవసాయ జ్ఞానం నిలిచి ఉంటుంది.
స్థానిక పరిస్థితులకు అనువైన ఆవుల జాతులు సంరక్షించబడతాయి.
సుస్థిర వ్యవసాయానికి బలం చేకూరుతుంది.
భారతీయ పశు వారసత్వం కొనసాగుతుంది.

ప్రతి రక్తసంబంధాన్ని కాపాడటం అంటే భవిష్యత్ వ్యవసాయానికి పెట్టుబడి పెట్టినట్టే.

ఇది పరిశోధకుల బాధ్యత మాత్రమే కాదు

స్వదేశీ రక్తసంబంధ పరిరక్షణలో పరిశోధకులు మాత్రమే కాదు...

రైతులు, గోశాలలు, పశుసంవర్ధక నిపుణులు, ప్రతి భారతీయుడూ భాగస్వామి కావాలి.

స్వదేశీ ఆవుల గురించి తెలుసుకోవడం, గోశాలలను సందర్శించడం, ఇతరులకు అవగాహన కల్పించడం ద్వారా మనమూ ఈ మహత్తర కార్యక్రమంలో భాగస్వాములు కావచ్చు.

ముగింపు

ప్రతి స్వదేశీ ఆవు తన రక్తసంబంధంలో అనేక తరాల చరిత్రను మోస్తోంది.

ఆ రక్తసంబంధాన్ని కాపాడటం అంటే భారతీయ జీవ వైవిధ్యాన్ని, సంప్రదాయ జ్ఞానాన్ని, వ్యవసాయ వారసత్వాన్ని కాపాడటమే.

డా. పి. కృష్ణం రాజు గారి 18 సంవత్సరాలకు పైగా సాగుతున్న పరిశోధనలు మరియు నాడీపతి గోశాల చేస్తున్న రక్తసంబంధ పరిరక్షణ కార్యక్రమాలు భవిష్యత్ తరాలకు అసలు భారతీయ స్వదేశీ ఆవుల వారసత్వాన్ని అందించేందుకు నిరంతరం కొనసాగుతున్నాయి.

ఒక స్వదేశీ ఆవు రక్తసంబంధాన్ని కాపాడటం అంటే కేవలం ఒక ఆవును మాత్రమే కాదు... భారతదేశ జీవ వైవిధ్యాన్ని, సంస్కృతిని, వ్యవసాయ వారసత్వాన్ని కూడా కాపాడుతున్నట్టే.

సంప్రదించండి

డా. పి. కృష్ణం రాజు – నాడీపతి క్యాటిల్స్

📍 NADIPATHY GOSHALA
Yenkathala, Mominpet Mandal, Vikarabad District, Telangana – 501202

📞 +91 88850 11323

📞 +91 88860 11320

📞 +91 88850 11322

📞 +91 94910 23454

🌐 వెబ్‌సైట్: www.minicows.co.in

📧 ఇమెయిల్: punganurcowskkd@gmail.com